Geçici iş ilişkisi özel istihdam bürosu vasıtasıyla yahut holding bünyesi kapsamında yahut aynı firmalar topluluğuna bağlı başka bir iş yerinde görevlendirme yapılmak suretiyle kurulan iş ilişkisi şeklinde tanımlanabilir. Burada iş verenlerin dönemsel olarak, yani belirli bir süre için gerekli iş gücünün gereksinimi tam zamanlı istihdama gerek kalmadan esnek olarak çözebilmesine olanak vermektedir. Burada taraflar şu şekilde sıralanabilir.
- Özel istihdam bürosu
- Geçici iş yeri çalıştıran
- İşveren
- Geçici işçi olarak çalışmayı kabul eden kişi
Geçici iş ilişkisi özel istihdam bürosu kurulduğu zaman büro ve iş veren arasında yazılı sözleşme gerçekleştirilmektedir.
Geçici İş İlişkisi Yetki Belgesi Nedir?
Geçici iş ilişkisi yetki belgesi nedir? Bu soruya genel anlamda çalışanın özel istihdam büroları vasıtasıyla firma içerisinde belirli bir süre için görevlendirilmesiyle kurulan ilişki şeklinde yanıt verilebilir. Esnek bir iş gücü kavramı olup hem piyasadaki esneklik gereksinimini gidermekte hem de işsizliği azaltmaktadır.
06.05.2016 tarihinde 4857 sayılı olan İş Kanunu’nun 7. Maddesinde bir değişiklik ile Türkiye İş Kurumu’nca çok özel şartlarla yetkilendirilen Özel İstihdam Büroları’na Geçici İş İlişkisi kurma izni verilmiştir. Bu ilişki genel anlamda aşağıdaki durumlarda tercih edilmektedir:
- Kısa süreli çalışan ihtiyacı
- Üretim Artışı
- Tatil / Doğum / Hastalık gibi durumlarda oluşan personel açıkları
- Mevsimsel ihtiyaçlar
- Tarım
- Dış kaynak kullanımı
- Dönemsel projeler
Bu model en fazla endüstri sektöründe ve proje yönetimi, geçici yönetici gereksinimi gibi alanlarda da tercih edilmektedir. Geçici iş ilişkisi nedir? Sorusuna böylece yanıt verilebilir.
Bu Belgeye Sahip Olan Kurumlarla Çalışmanın Avantajları
Geçici iş ilişkisi hem müşteriler, hem de iş verenler için avantajlıdır. Söz konusu avantajlar, müşteriler için aşağıda olduğu gibi sıralanabilir.
- Esnek işgücü ihtiyaçlarının karşılanması
- Mevsimsel gereksinimlerin çözülmesi
- Yeni çalışanlar için deneme sürelerinin karşılanması
- Firmaların mevsimlik dönemlerde şirket üretkenliğini koruması
- Firma yöneticilerinin stratejik konulara odaklanabilmesi
- İK kapasitesinden tasarruf edebilme
- Çalışan sayısı bütçesini azaltma
- Maliyeti önceden kontrol ederek, bütçeleme
Müşteriler için geçici iş ilişkisi avantajları bu bakımdan oldukça fazladır. Ancak sadece bununla da sınırlı değildir. Bunların dışında çalışanlar bakımından da artıları sayılabilir. Genel anlamda bunlar da şöyledir.
- İş tecrübesi çeşitliliği sağlanabilir
- İş gücü piyasasına erişmek mümkündür
- Beceri ve yetenekler geliştirilebilir
- Geçici istihdam pozisyonlarının bir bölümü senelik olarak kalıcı yerleşim haline gelir
Geçici iş ilişkisi hem kurumsal hem de ulusal verimliliği yükselterek, yeni iş pozisyonlarının hazırlanmasına olanak tanımaktadır.
Bir İnsan Kaynakları Firmasının Bu Belgeyi Alabilmesi İçin Gereklilikler
Geçici iş ilişkisi için gerekli koşullar da bulunmaktadır. İŞBU husus, Yönetmeliğin 14. maddesinde detaylı şekilde izah olunmuştur. Minimum 2 sene ile Kurum’a kayıtlı biçimde faaliyet gösteren özel istihdam bürosu, kurum tarafından olumlu rapor düzenlenmesi şartını sağlamalıdır. Ayrıca şu gibi şartlar da mevcuttur.
- Kurum’a borcunun olmaması
- Müracaat edilen tarihte brüt asgari ücret tutarının 200 katına denk gelen miktarda teminat sağlanması
- Uygun iş yerine sahip olması
Ayrıca vadesi geçmiş borcunun olmaması, Sosyal Güvenlik Kurumu’na idari para cezası ve bunlara dair ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu olmaması yahut Vergi Dairesine ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borcunun 21.07.1953 tarihli ve 6183 sayılı olan Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 48. Maddesine göre tecil olunmuş, taksitlendirme ve yapılandırmaların sürmesi de gerekmektedir.
Söz konusu geçici iş ilişkisi için gerekli koşullar sağlandığı durumda bu tür ilişkiyi kurma üzerine yetkili kılınmaktadır.
Yetki Belgesi Olmayan Firmalarla Çalışmanın Riskleri
İş yerinde çalıştıracak işçi bulamayan iş verenler, istihdam kaynağı olarak işçi kiralama şirketlerine gidebilmektedir. Bununla birlikte Özel İstihdam Bürosu olmaması, ciddi riskler oluşturabilmektedir.
İş Kanunu madde 7 hükmü kapsamında geçici iş ilişkisi ancak ilgili konuda özel olarak yetkilendirilmiş olan özel istihdam bürosu vasıtasıyla veya holding içinde ya da aynı şirketler topluluğuna bağlı olarak faaliyette bulunan şirketler arasında kurulabilmektedir.
Belgenin İşveren ve Çalışanlar İçin Önemi
Geçici iş ilişkisi yetki belgesi, yukarıda anlattığımız gibi büyük bir önem taşımaktadır. Çünkü doğrudan işçi bulma konusunda zorluk çeken işverenlerin geçici iş ilişkisi kurma yetki belgesi bulunmayan firmalardan işçi temin etmesi halinde geçici iş verenler hem hukuki hem de cezai bakımdan asıl işveren gibi sorumludur.
Bu nedenle Geçici İş İlişkisi kapsamında hizmet alan firmaların dikkat etmesi gereken bir takım hususlar yer almaktadır. Yetkisi bulunmayan bu tür iş ilişkisi düzenleyen gerçek ya da tüzel kişiden hizmet alınması halinde hizmet alana da idari para cezası gerçekleştirilmektedir.
İdari para cezasına hükmedilmemesi için bu tür hizmetler almadan şirketler T. C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İstanbul Rehberlik ve Teftiş Grup Başkanlığı tarafından tanzim edilecek raporla geçici iş ilişkisi yetki belgesi bulunduran gerçek ya da tüzel kişiliklerden bu hizmeti almalıdır.